Cambridge Analytica ma’lumotlar to’plash vositalari internetda topildi
AQSh Respublikachilar partiyasi a’zolari tomonidan saylovchilarni manipulyatsiya qilish uchun ishlatiladigan vositalar omborda mavjud.
UpGuard xavfsizlik tadqiqotchilari Kanadaning AggregateIQ (AIQ) kompaniyasiga tegishli bo’lgan onlayn yuklab olinadigan katta omborni topdilar. Tadqiqotchilarning fikriga ko’ra, omborda 2016-yilgi saylovlar paytida turli respublikachi nomzodlar tomonidan saylovchilarni manipulyatsiya qilish uchun ishlatiladigan siyosiy ma’lumotlar va mikrotargetlash vositalari mavjud.
Nashr qilingan ma’lumotlarga ko’ra, AIQ Cabridge Analytica analitik firmasi, shuningdek, senator Ted Kruz va gubernator Greg Abbott kabi respublikachi siyosatchilarning saylovoldi kampaniyalari bilan bog’liq bo’lgan. Gizmodo ma’lumotlariga ko’ra, sizib chiqish natijasida AggregateIQning yangi tashkil etilgan Osnova partiyasiga rahbarlik qiluvchi ukrainalik po’lat magnati Sergey Taruta bilan aloqasi ham oshkor bo’lgan.
Tadqiqotchi Kris Vikeri tomonidan kashf etilgan ma’lumotlar ombori gitlab.aggregateiq.com saytida joylashgan Gitlabning maxsus versiyasidan foydalangan holda AIQ subdomenida joylashtirilgan.
«Ushbu omborda ko’plab murakkab ilovalar, ma’lumotlarni boshqarish dasturlari, reklama kuzatuvchilari va ma’lumotlar bazalari mavjud bo’lib, ular birgalikda shaxslarga turli usullar, jumladan, avtomatlashtirilgan telefon qo’ng’iroqlari, elektron pochta xabarlari, siyosiy veb-saytlar, ko’ngillilar kampaniyalari va Facebook reklamalari orqali ta’sir ko’rsatish uchun ishlatilishi mumkin. Bundan tashqari, omborda boshqa AIQ resurslariga, jumladan, ma’lumotlar bazalari, ijtimoiy media akkauntlari va Amazon Web Services omborlariga kirish uchun ko’plab hisob ma’lumotlari, kalitlar, xeshlar, foydalanuvchi nomlari va parollar mavjud», deb ta’kidladi mutaxassislar.
Gizmodo jurnalistlari AIQ asoschilaridan birini ma’lumotlar sizib chiqishi haqida ogohlantirgandan so’ng, fayllarga kirish bloklandi.
Sizib chiqqan ma’lumotlar AIQ Cambridge Analytica uchun Ripon (Respublikachilar partiyasi tashkil etilgan Viskonsin shtatining Ripon shahri nomi bilan atalgan) nomli dasturiy ta’minot ishlab chiqayotganini tasdiqlaydi.
Eslatib o’tamiz, Facebook ilgari yirik tahlil firmasi Cambridge Analytica sahifasini ijtimoiy tarmoqning maxfiylik siyosatini buzganlikda ayblab bloklagan edi. Xususan, firma saylov natijalarini bashorat qilish va ta’sir ko’rsatishga qodir kuchli dasturiy ta’minot yaratish uchun AQSh saylovchilari haqida ma’lumotlarni to’playotgan edi.