Google va Facebook Internet erkinligi to’g’risidagi shartnomani qo’llab-quvvatlamoqda

«Tarmoq shartnomasi» allaqachon 50 dan ortiq tashkilot va biznes vakillari tomonidan qo’llab-quvvatlangan.

Google va Facebook Butunjahon oʻrgimchak toʻri yaratuvchilaridan biri Tim Berners-Li tomonidan taklif qilingan yangi internet standartlarini qoʻllab-quvvatladilar. Bu «Veb shartnomasi» deb ataladigan shartnoma boʻlib, uning tamoyillari har kimga vebga bepul kirish imkonini berish, internetdan foydalanishni cheklash yoki taqiqlashga qaratilgan har qanday urinishlarni rad etish, foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlarining xavfsizligi va maxfiyligiga boʻlgan huquqlarini hurmat qilish va boshqa koʻp narsalarni oʻz ichiga oladi. Shartnoma allaqachon 50 dan ortiq tashkilot va biznes vakillari, jumladan, Fransiya hukumati, Internet Sans Frontières (Chegarasiz Internet), milliarder Richard Branson va boshqalar tomonidan qoʻllab-quvvatlandi. Qizigʻi shundaki, internet giganti Amazon shartnomaga qoʻshilmagan va kompaniya vakillari hali vaziyat haqida izoh berishmagan.

Berners-Li so’zlariga ko’ra, kelishuvning to’liq shartlari keyingi bir necha oy ichida yakunlanadi. 2019-yil mart oyiga kelib, olim shartnomaga iloji boricha ko’proq kompaniyalar rioya qilishini ta’minlash niyatida.

Yaqinda Berners-Li, uning fikricha, internetning «darvozabonlari» vazifasini bajaradigan va odamlar qanday g’oyalar va fikrlarni baham ko’rishi mumkinligini nazorat qiladigan kompaniyalarni tinimsiz tanqid qildi. O’tgan hafta «internetning otasi» yirik onlayn korporatsiyalar, xususan, Google va Facebookning yaqinda parchalanishini bashorat qildi. «Ular shunchalik dominant bo’lib qolishdiki, agar raqobatchilar o’z ta’sirini kamaytirmasa, ularni parchalashga to’g’ri kelishi mumkin», dedi Berners-Li.

Eslatib o’tamiz, sentyabr oyi oxirida Berners-Li «Solid» deb nomlangan loyihani ishlab chiqishni e’lon qildi, uning asosiy maqsadi internetni markazsizlashtirish, foydalanuvchi ma’lumotlarini himoya qilish va uni qayta nazorat qilishdir.