Mobil VPN ilovalari maxfiylikka tahdid soladi

Ommabop bepul VPN ilovalarining yarmidan ko’pi internet qattiq nazorat qilinadigan Xitoy bilan aloqaga ega.

Metric Labs kompaniyasining yaqinda nashr etilgan hisobotiga ko’ra, Google Play Store va Apple App Store’dagi eng mashhur bepul VPN ilovalarining qariyb 60% xitoylik dasturchilar tomonidan yaratilgan yoki xitoylik egalariga tegishli. “Bizning tadqiqotimiz shuni ko’rsatadiki, eng mashhur bepul VPN ilovalarining yarmidan ko’pi Xitoyga tegishli yoki Xitoyda yaratilgan, bu yerda VPN xizmatlariga bosim o’tgan yil davomida kuchaygan va internet qattiq nazorat ostida”, dedi Metric Labs tadqiqot rahbari Simon Migliano.

Tadqiqot davomida tadqiqotchilar AQSh va Buyuk Britaniyadagi Google Play Store va Apple App Store qidiruv natijalarida keltirilgan eng yaxshi 20 ta bepul VPN ilovalarini o’rganib chiqdilar. 30 ta ilovadan (10 tasi ikkala do’konda ham mavjud edi) tadqiqotchilar Xitoy bilan qonuniy aloqalarni aniqladilar – ular yo Xitoyda ro’yxatdan o’tgan yoki Xitoy kompaniyalariga tegishli edi.

Tahlil qilingan ilovalarning aksariyatida qonuniy ravishda amalga oshiriladigan maxfiylik himoyasi yoki foydalanuvchilarni qo’llab-quvvatlash deyarli yo’q. Xizmatlarning 86 foizida «nomaqbul» maxfiylik siyosati mavjud. Masalan, ba’zilarida trafik qayd etilganmi yoki yo’qmi aniq ko’rsatilmagan, boshqalari esa «VPN» so’zini tilga olmasdan faqat noaniq so’zlar bilan ifodalangan.

Bir qator ilovalarda umuman maxfiylik siyosati yo’q. Bundan tashqari, ularning foydalanuvchi shartnomalarida ular ma’lumotlarni uchinchi tomonlar bilan almashishi, foydalanuvchilarni kuzatishi va Xitoyga ma’lumotlarni yuborishi aytilgan.

O’rganilgan ilovalarning deyarli yarmi domen nomini ko’rsatmasdan Pastebin, AWS serverlari yoki IP manzillaridagi matnli fayllarda maxfiylik siyosatiga ega. Xizmatlarning oltmish to’rt foizida veb-sayt yo’q va ularga to’g’ridan-to’g’ri ilovalar do’konidan kirish mumkin.