Mozilla mobil kuzatuv ekotizimining hamma narsani qamrab oluvchi pardasini ochdi
Tadqiqotchilar qora ro’yxatlarga kiritilmagan ilgari noma’lum kuzatuvchilarni aniqladilar.
Xavfsizlik bo’yicha tadqiqotchi Mozilla hamkori Rishab Nithyanand mobil kuzatuv ekotizimining haqiqiy ko’lamini yoritib beruvchi hisobotni e’lon qildi. Maxsus ishlab chiqilgan Android ilovasidan foydalanib, tadqiqotchilar ilgari o’zlariga yoki mashhur kuzatuvchi qora ro’yxatlarini yaratuvchilarga noma’lum bo’lgan kuzatuvchilarni aniqlay oldilar.
Kuzatuv ma’lumotlarini to’plash uchun tadqiqotchilar Lumen Privacy Monitor ilovasini yaratdilar, uni ishlab chiqish uchun ikki yildan ko’proq vaqt ketdi. Endi istalgan kishi qaysi trekerlar ma’lumotlarini to’playotganini tekshirish va ularni o’chirib qo’yish uchun ilovani yuklab olishi mumkin.
Tadqiqotni o’tkazish uchun mutaxassislar Lumen Privacy Monitor’dan foydalanib, butun dunyo bo’ylab 11 000 anonim foydalanuvchidan ma’lumot to’plashdi. Ular jami 2121 ta kuzatuvchini aniqladilar. Ulardan 233 tasi ilgari noma’lum bo’lgan va qora ro’yxatga kiritilmagan edi. Kuzatuvchilar Android identifikatori, telefon raqami, qurilma barmoq izi va MAC manzili kabi shaxsiy ma’lumotlarni to’plashdi.
Aksariyat trekerlar bir nechta asosiy kompaniyalarga tegishli edi. Misol uchun, Alphabet eng keng tarqalgan 20 ta trekerdan 16 tasining orqasida edi. Bir qator “tajovuzkor” trekerlar ham Facebook va Verizon’ga tegishli edi.
Eng ko’p trekerlar mobil o’yinlar va ta’lim ilovalarida topildi. Ko’pgina trekerlar yangiliklar va ko’ngilochar ilovalarda ham ishlatilgan. Ba’zi trekerlar platformalararo bo’lib, ham mobil qurilmalarda, ham ish stoli kompyuterlarida mavjud edi.