Olimlar atmosfera xususiyatlaridan foydalangan holda ma’lumotlarni shifrlash tizimini ishlab chiqdilar.

Mutaxassislar vorteks nurlari deb ataladigan vositalar yordamida ma’lumot uzatish imkoniyatlarini o’rganmoqdalar.

Tomskdagi Rossiya Fanlar akademiyasi Sibir bo’limi V. E. Zuev nomidagi Atmosfera optikasi instituti (IOA) olimlari atmosfera xususiyatlaridan foydalangan holda ma’lumotlarni shifrlash tizimini yaratish ustida ishlamoqdalar. Bu yuqori sig’imli kanallar va atmosferada shifrlangan ma’lumotlardan foydalangan holda simsiz optik aloqa usulini o’z ichiga oladi. Mutaxassislar yorug’lik girdob kabi aylanadigan girdob nurlari yordamida ma’lumotlarni uzatish imkoniyatlarini o’rganmoqdalar.

«Vorteksni ko’proq yoki kamroq burish mumkin va burish darajasini butun son bilan belgilash mumkin. Ushbu butun sonning turli qiymatlariga ega nurlar to’plamidan foydalanish orqali optik aloqa kanalida axborot zichligini oshirish mumkin. Nurlar qancha ko’p bo’lsa, tezlik shuncha yuqori bo’ladi. Bu usul oqimi doimiy ravishda oshib borayotgan katta hajmdagi ma’lumotlarni uzatish muammosini hal qilish imkoniyatini beradi», deb tushuntirdi Atmosfera optikasi institutining bosh ilmiy xodimi Valeriy Aksyonov.

Bunga erishish uchun turbulent atmosferaning tabiiy xususiyatlaridan uzatilayotgan ma’lumotni shifrlash va shifrini ochish uchun kriptografik kalit yaratadigan tarzda foydalanish taklif etiladi.

Aksyonovning ta’kidlashicha, hozirgi vaqtda atmosfera buzilishlari tufayli ma’lumotni manbadan iste’molchiga uzoq yo’l orqali atmosferada optik ravishda uzatish qiyin. Shuning uchun u optik tolali kabellar orqali uzatiladi va har bir provayder o’z simlarini uylarga o’tkazishga majbur bo’ladi.

Tadqiqotning birinchi bosqichida olimlar turbulent atmosferada optik nurlanishning tarqalishini modellashtiradilar, girdobli nur generatorini yaratadilar va ularning turbulent muhitdan o’tishini o’rganadilar. Ikkinchi bosqichning maqsadi atmosfera turbulentligining zararli ta’sirini kamaytirish usulini ishlab chiqish va foydali ta’sirlardan kriptografik kalit yaratish uchun foydalanishdir.