
Xakerlar buzib kirilgan IoT qurilmalaridan foydalanib, elektr tarmoqlaridagi kuchlanishni boshqarishi mumkin.
Xakerlar tomonidan sodir etilgan keng ko’lamli elektr uzilishi haqida o’ylaganimizda, ko’pchilik elektr stansiyasining ichki tarmoqlariga kirib, kalitlarni masofadan boshqarishga qodir yuqori malakali kiberjinoyatchilar guruhini tasavvur qiladi. Biroq, Prinston universiteti tadqiqotchilarining fikriga ko’ra, keng tarqalgan elektr uzilishi kamroq markazlashtirilgan va kamroq xavfsiz nishonlarga – konditsionerlar va suv isitgichlariga hujum qilish natijasida yuzaga kelishi mumkin. Prinston tadqiqotchilari energiya manbasini emas, balki uni iste’mol qiladigan qurilmalarni nishonga olsalar nima bo’lishini tekshirishga qaror qilishdi. O’z tajribalarida ular hujumchilar ixtiyorida iste’molchilar darajasidagi narsalar interneti (IoT) qurilmalarining, asosan suv isitgichlari, konditsionerlar va boshqa yuqori quvvatli qurilmalarning keng ko’lamli botnetiga ega bo’lgan vaziyatni simulyatsiya qilishdi. Tadqiqotchilar elektr uzilishining oldini olish uchun bir vaqtning o’zida nechta qurilmani buzish kerakligini aniqlashga harakat qilishdi.
Tajriba shuni ko’rsatdiki, taxminan 38 million kishiga xizmat ko’rsatadigan yirik elektr tarmog’idagi yukning atigi 1% ga oshishi (Kanada yoki Kaliforniyaga teng) elektr tarmog’ining katta qismini ishdan chiqarishi mumkin. Bunday yukning oshishiga o’n minglab buzib kirilgan suv isitgichlari yoki yuz minglab konditsionerlardan iborat botnet orqali erishish mumkin.
«Elektr ta’minoti quvvat sarfiga teng bo’lsa, elektr tarmog’i barqaror bo’ladi. IoT qurilmalarining katta botneti sizning ixtiyoringizda bo’lsa, siz iste’molni boshqarishingiz mumkin, uni istalgan vaqtda to’satdan o’zgartirishingiz mumkin», – deydi tadqiqot rahbari Saleh Soltan Wired.
Elektr ta’minoti va quvvat iste’moli o’rtasidagi nomutanosiblik o’chirishga olib kelishi mumkin, – deya tushuntirdi Soltan. Elektr tarmog’ining bir qismida energiya iste’molining tez o’sishi ma’lum elektr uzatish liniyalarida kuchlanishning oshishiga olib keladi. Bu ularni shikastlaydi yoki himoya kuchlanish rölesini ishga tushiradi, favqulodda vaziyatlarda quvvatni uzadi.