Yorug’lik tezligini ikki baravar oshirish to’liq xavfsiz aloqa kanallarini yaratishga yordam beradi

Yorug’lik tezligini ikki baravar oshirish to’liq xavfsiz aloqa kanallarini yaratishga yordam beradi

Fiziklar yorug’lik tezligidan ikki baravar tezroq ma’lumot uzatishda muvaffaqiyatga erishdilar.

Vena universiteti (Avstriya) olimlari nafaqat uzatilayotgan ma’lumotlarni, balki uning uzatish yo’nalishini ham himoya qiladigan to’liq xavfsiz aloqa kanallarini yaratish imkoniyatiga ishonishadi. Bunga erishish uchun, olimlarning tushuntirishicha, ma’lumot yorug’lik tezligidan ikki baravar tezroq uzatilishi kerak.

Nisbiylik nazariyasiga ko’ra, koinotda hech narsa yorug’likdan tezroq harakatlana olmaydi, ammo avstriyalik olimlar yorug’lik tezligidan oshib ketish mumkinligini aniqladilar. Ular klassik fizikaga ko’ra imkonsiz narsaga erishganliklarini da’vo qilishadi. Mutaxassislar nafaqat nazariy, balki eksperimental ravishda ham bitta zarrachani uzatish orqali bir vaqtning o’zida ikkala yo’nalishda ham ma’lumot almashish mumkinligini isbotladilar.

Kvant darajasida chalkashib ketgan fotonlarning g’ayrioddiy xususiyatlari tufayli olimlar ma’lumotlarning yorug’lik tezligidan ikki baravar tezroq harakatlanishini ta’minladilar. Bu aniqlashtirishni talab qiladi. Uzatilgan zarracha yorug’lik tezligidan ikki baravar tezroq harakatlanmaydi va bir vaqtning o’zida ikkita bit ma’lumotni olib yurmaydi. Sababi shundaki, bu holda foton bir tomonlama emas, balki ikki tomonlama aloqa kanalini ifodalaydi. Bunga erishish uchun u kosmosda «surtilishi» kerak, shunda u bir vaqtning o’zida uzatuvchi va qabul qiluvchi orasidagi yo’lning turli nuqtalarida mavjud bo’ladi. Boshqacha qilib aytganda, foton aniqlanmagan holatda bo’lganida, uzatuvchi va qabul qiluvchining har biri uning «yarmiga» ega.

Fotonning ushbu xususiyatlari tufayli kvant liniyasi abonenti uzatilgan ma’lumotlarni o’qishi va shu bilan birga o’z ma’lumotlarini yozishi mumkin. Abonent qaytarilgan ma’lumotlarni fotonning qabul qilish paytidagi va yozish paytidagi xususiyatlarini taqqoslash orqali o’qishi mumkin, bu esa nisbiylik nazariyasiga mos keladi.

Vena universiteti olimlari hatto yuqorida aytib o’tilgan ikki tomonlama ma’lumotlar almashinuvini real dunyoda optik tolali aloqa, lazerlar va optik qurilmalar yordamida amalga oshirish imkonini beruvchi maxsus qurilma ham yaratdilar. Ushbu qurilma orqali uzatiladigan ma’lumotlar avtomatik ravishda shifrlanadi, bu esa buzib kirishni juda qiyinlashtiradi. Agar abonentlardan biri o’zboshimchalik bilan ma’lumotlarni uzatsa, tajovuzkor uni umuman qo’lga kirita olmaydi. Shuning uchun kelajakda bunday aloqa liniyalaridan davlat idoralari va moliya institutlari foydalanishi mumkin.

Kvant chalkashligi – bu ikki yoki undan ortiq obyektlarning kvant holatlari o’zaro bog’liq bo’lgan kvant mexanik hodisasi.